Aziatische hoornaar De Vespa velutina nigrithorax (Aziatische hoornaar of Geelpoothoornaar) wordt in populaire media regelmatig als relatief onschuldig gepresenteerd. Hoewel een steek doorgaans beperkt letsel veroorzaakt, kunnen personen met een Hymenoptera gifallergie of personen die meerdere steken oplopen een potentieel levensbedreigende reactie ontwikkelen. Voorlichting over de risico’s is noodzakelijk. In dit rapport worden de risico’s…
Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups Boermarke Wapserveen nog steeds succesvol na 6 jaar In 2016 is het project Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups van start gegaan in Westerveld met de Stichting Boermarke Wapserveen als opdrachtgever. Gemeente Westerveld, provincie Drenthe, LTO Noord, Vermilion en Agrarische Natuur Drenthe hebben mede het project mogelijk gemaakt. Het project bleek zeer succesvol. Hoewel het…
Verdubbeling eikenprocessierupsen In 13 procent van ruim 122 duizend eiken blijkt de eikenprocessierups voor te komen, een verdubbeling ten opzichte van 2025. Vooral in de noordelijke provincies komen zware aantastingen voor. Het extreme weer kan blootstelling aan de brandharen en de kans op gezondheidsklachten vergroten. Er zijn tal van mogelijkheden om het risico op gezondheidsklachten…
Meer grondnesten eikenprocessierups Bij inspecties deze week op meerdere plekken is opgevallen dat er meer grondnesten eikenprocessierupsen zijn. 15 jaar geleden was Silvia Hellingman bij RTV Drenthe over het onderwerp grondnesten eikenprocessierups. Klik hier voor de uitzending van RTV Drenthe.
Aziatische hoornaar De Aziatische hoornaar (Vespa velutina) wordt in Europa beschouwd als een van de meest schadelijke invasieve exoten. De impact is drieledig: een directe bedreiging voor de biodiversiteit, een aanzienlijke economische kostenpost voor de agrarische sector en een risico voor de volksgezondheid. In dit rapport worden onderzoeken naar risico’s en verspreiding op een rij…
Webinar Processierupsen Op woensdag 27 mei tussen 11.00 en 12.30 uur organiseren Stadswerk, VBNE, Kennisnetwerk Invasieve Exoten en het Kennisplatform Processierups.een uitgebreid webinar met veel inhoud en informatie over processierupsen.Aanmelden via deze link: Processierupsen: dennenprocessierups, nieuwe plaagsoort? | VBNE Dennenprocessierups De dennenprocessierups is bezig met een opmars vanuit Zuid-Europa naar het noorden, een gevolg van klimaatverandering. Vorig…
Eerste eikenprocessierupsen recordvroeg uit het ei Op 23 maart kwamen de eerste eikenprocessierupsen uit het ei in Hengelo. Zie ook het Natuurbericht op Nature Today van 26 maart 2026. De haren van de kleine rupsen veroorzaken geen overlast. De brandharen verschijnen pas in het vierde larvestadium. Op basis van de huidige weersverwachting verwachten we dat…
Monitoring vlinders eikenprocessierups 2025, 3 x zoveel vlinders gevangen Na jaren van daling in het aantal eikenprocessievlinders zien we dit jaar voor het eerst weer een toename. Het aantal vlinders per val lag dit jaar gemiddeld drie keer zo hoog als in 2024. In de noordelijke provincies moet men volgend jaar rekening houden met een…
Vlinders dennenprocessierups gevangen in Nederland Wij zijn dit jaar gestart met het monitoringnetwerk voor de dennenprocessierups langs de Nederlandse grens. Meteen zijn bij de eerste controle van de vallen zijn dennenprocessievlinders aangetroffen, twee in Limburg en een in Gelderland. In 2018 wezen we vanuit het Kenniscentrum Eikenprocessierups al op de noordwaartse uitbreiding van de dennenprocessierups richting…
Toename eikenprocessierupsen Na inspecties van 60 duizend eiken blijkt dat in 6 procent eikenprocessierupsen zijn aangetroffen. Vorig jaar bleken in 4,5 procent van de eiken processierupsen te zitten. Lokaal zijn er echter hotspots waar tot wel 100 procent van de bomen eikenprocessierupsen hebben. Zie het Natuurbericht op Nature Today ‘Toename eikenprocessierupsen met lokaal hotspots‘. Mogelijke…
Eerste eitjes eikenprocessierups uitgekomen Maandag 31 maart 2025 werden de eerste jonge eikenprocessierupsen in Zuid-Holland waargenomen. De dagen erna zijn ook de eerste rupsjes gemeld uit het eikenprocessierups-proefstation in Drenthe en uit Hengelo en Mill. De hoge temperatuur zorgt voor een versnelde ontwikkeling van de bladontplooiing van de eiken. De net ontplooide bladeren zijn nog…
Monitoring vlinders dennenprocessierups 2025 Monitoring van de vlinders van de dennenprocessierups 2025 is belangrijk, nu de de vlinders van de dennenprocessierups zijn aangetroffen op meerdere plekken in België, waaronder de Provincie Luik – Esneux, op ca. 40 km van de Nederlandse grens. Ook zijn op twee locaties in Duitsland (Noordrijn-Westfalen) dennenprocessievlinders in nachtvallen gevangen. In…
Natuurlijke bestrijding eikenprocessierups succesvol Jarenlange experimenten met het stimuleren van natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups in de gemeente Westerveld hebben veel nieuwe inzichten opgeleverd. Werken met natuurlijke bestrijding vergt tijd en geduld. Uiteindelijk neemt het aantal rupsen af en daarmee zijn de kosten van bestrijding op termijn ook aanzienlijk minder. Sinds 2009 zijn diverse experimenten…
Paringsverstoring vlinders eikenprocessierups leidt tot lagere plaagdruk Paringsverstoring van de vlinders van de eikenprocessierups vermindert de plaagdruk. De drie achtereenvolgende onderzoeken (2020 – 2024) tonen aan dat paringsverstoring van de vlinders van de eikenprocessierups leidt tot een lagere plaagdruk. Voorts tonen alle drie de onderzoeken aan: De feromonen worden alleen door de mannetjesvlinders van de…
Dennenprocessierups is in aantocht, gesignaleerd in de Belgische Ardennen De dennenprocessierups is in aantocht en is al gesignaleerd in de Belgische Ardennen. De Werkgroep Bladmineerders, onderdeel van de Vlaamse Vereniging voor Entomologie, publiceerde op 28 augustus 2024 de vondst van meerdere dennenprocessievlinders op meerdere plekken in drie provincies: Belgisch Luxemburg, Namen en Luik. De waarneming…
Monitoring vlinders eikenprocessierups 2024, plaagdruk volgend jaar? Net als in voorgaande jaren hingen door het hele land feromoonvallen voor de eikenprocessievlinder. Een feromoonval bevat geurstoffen, zogenaamde feromonen, die de geurstof nabootsen die de vrouwelijke vlinder uitscheidt om mannelijke vlinders te lokken om mee te paren. Op basis van het aantal gevangen vlinders is een inschatting…
Paringsverstoring vlinders eikenprocessierups succesvol, onderzoek 2022-2023 De resultaten van het onderzoek paringsverstoring (’mating disruption’) van de vlinders van de eikenprocessierups 2022-2023 zijn positief. Paringsverstoring van de vlinders van de eikenprocessierups met behulp van de speciale feromoonformulering die met behulp van een paintball geweer in de bomen werd geschoten, doet de plaagdruk van de eikenprocessierupsen aanmerkelijk…
Prognose 2024: lage plaagdruk maar grondnesten zijn een onzekere factor Voor 2024 geven we als prognose een lage plaagdruk waarbij grondnesten een onzekere factor zijn. Op basis van het lage aantal eikenprocessierupsen en het lage aantal vlinders verwachten we voor volgend seizoen wederom een lage plaagdruk. Daar waar lokaal wel hoge aantallen vlinders gevangen zijn,…
Eikenprocessierupsen in verlengde diapauze in de grond Eikenprocessierupsen die in een verlengde diapauze (verlengde rustfase) in de grond zitten, en onverwacht volgend jaar juni tevoorschijn komen, vormen een factor die tot meer plaagdruk zou kunnen leiden dan verwacht. Dat blijkt onder andere uit een nieuw rapport: Grondnesten eikenprocessievlinder Thaumetopoea processionea en verlengde diapauze (pdf: 13,01 MB). …
Webinar Kennisplatform Processierups 23 oktober 2023 Webinar 23 oktober 2023 met daarin een update Kennisplatform Processierups, een overzicht van de plaagdruk 2023, de vlindervangsten in 2023 en een prognose van de plaagdruk in 2024 en ten slotte de presentatie van het nieuwe rapport over grondnesten en verlengde diapauze bij de eikenprocessierups (Bron: Kennisplatform Eikenprocessierups) Raadpleeg…
Plaagdruk eikenprocessierups 2023 Uit een inventarisatie van zo’n honderdduizend eiken zonder bespuitingen met bacteriën of nematoden, bleek dat in 9% van de bomen eikenprocessierupsen werden aangetroffen, een lichte afname ten opzichte van 2022. Het aantal bomen met nesten is een indicatie voor de plaagdruk. Om de verwachte plaagdruk in beeld te krijgen zijn monitoring van…
Monitoring vlinders eikenprocessierups 2023 In zo’n 2100 feromoonvallen die deze zomer door heel Nederland hingen, werden gemiddeld tien eikenprocessievlinders per val gevangen. Het aantal vlinders dit jaar ligt landelijk 16 procent hoger dan de 8,5 vlinders per val van vorig jaar (weergegeven in onderstaande grafiek). De toename is echter niet statistisch significant. De gemiddelde vlinderdichtheid…
Waarom monitoring vlinders eikenprocessierups Monitoring van de vlinders van de eikenprocessierups met feromoonvallen is belangrijk voor de beheersing van de eikenprocessierups. Zo ook het inzicht in het aantal nesten van de eikenprocessierups. De resultaten van de monitoring van de vlinders en het inzicht in het aantal nesten zijn belangrijke input voor het beheerplan. Zonder resultaten…
Plaagdruk eikenprocessierups 2022 Dit jaar was er minder aandacht voor de eikenprocessierups in de media. De reden hiervoor was zeer waarschijnlijk dat er weer minder rupsen waren dan in voorgaande jaren en daarmee minder overlast. Het aantal bomen met nesten is een indicatie voor de plaagdruk. Uit een inventarisatie van ruim 160 duizend eiken bleek…
Monitoring vlinders eikenprocessierups 2022 Met de monitoring van de vlinders van de eikenprocessierups werden er In de zomer van 2022 in zo’n 2200 feromoonvallen gemiddeld maar 8,5 eikenprocessievlinders per val gevangen. Een afname van 65% ten opzichte van 2021. Daarmee zijn we terug tot voor het niveau van 2013. De noordelijke provincies hadden ook dit…
De leidraad eikenprocessierups geeft actuele informatie over alle aspecten van de eikenprocessierups en de beheersing ervan, met als doel de overlast op een zo effectief en natuurvriendelijke manier te verminderen. Doelgroepen zijn de terreineigenaren, -beheerders en uitvoerende groenbedrijven. De leidraad doet aanbevelingen voor een afgewogen beheer. Het doel is gezondheidsproblemen te verminderen door maatregelen te…
Paringsverstoring om paring van vlinders van de eikenprocessierups te voorkomen Paringsverstoring of feromoonverwarring om paring van vlinders van de eikenprocessierups te voorkomen, blijkt effectief als middel tegen de eikenprocessierups. Paringsverstoring met behulp van feromonen is een beproefde methode om plaaginsecten te beheersen. In Zuid-Europa wordt deze methode al jaren toegepast in parken, bossen en openbaargroen om…
Eikenprocessierups, informatie en beheersing Met deze website geven wij informatie over de eikenprocessierups en over verantwoorde maatregelen om deze rups te beheersen. De eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) is een nachtvlinder die leeft in eikenbomen, vooral de zomereik (Quercus robur). De rupsen hebben vijf vervellingsstadia, waarna ze verpoppen. Begin april komen de dan nog zeer kleine oranje…
Eikenprocessierups biologisch bestrijden met nematoden Het bestrijden met nematoden van de eikenprocessierups is door Silvia Hellingman ontwikkeld. In 2010 heeft zij proeven uitgevoerd waarbij eikenprocessierupsen bestreden worden met het opspuiten van nematoden. De resultaten zijn uitstekend, in sommige gevallen zelfs 100% doding van de eikenprocessierupsen. In tegenstelling tot bestrijdingsmiddelen via boomblad zoals Xentari begin je…
Bloemrijke bermen en eikenprocessierups in Gelderland 2020 Of een groter bloemaanbod in bermen werkelijk leidt tot populatiegroei van natuurlijke vijanden en daarmee onderdrukking van de eikenprocessierups, is onderzocht in een proef in Gelderland. De onderzoekslocaties zijn verspreid over de provincie te vinden langs provinciale N-wegen bij Barneveld, Wekerom, Didam, Heteren en Zutphen. Op elke locatie…
Het doel van het Kenniscentrum Eikenprocessierups is de ecologische en sociaal-economische effecten van de eikenprocessierups te verkleinen of te voorkomen door: De kennis over de eikenprocessierups te vergroten en beschikbaar te maken; Kennis over de actuele en verwachte ontwikkelingen van de eikenprocessierups te communiceren zodat betrokkenen tijdig kunnen inspelen op de ontwikkelingen; Communicatie en…